Şeker hastalığınız varsa, muhtemelen bu hastalığın gözleriniz veya kalbiniz üzerindeki etkileri konusunda endişeleniyorsunuzdur. Ancak böbrekleriniz de dahil olmak üzere vücudunuzdaki diğer organları da etkiler.
Uzmanlara göre diyabetli yaklaşık üç yetişkinden birinde kronik böbrek hastalığı var ve her 24 saatte bir diyabetli 170 kişi böbrek yetmezliği tedavisine başlamak zorunda kalıyor.
Ancak bu istatistikler kulağa korkutucu gelse de, kaderiniz olmak zorunda değiller. Sağlıklı bir yaşam tarzı yaşıyorsanız ve şeker hastalığınızı iyi kontrol altında tutuyorsanız, bu böbreklerinizin iyi durumda kalma ihtimalini artırıyor. İşte bilmeniz gerekenler!
Diyabetik böbrek hastalığına ne sebep olur?
Diyabetik böbrek hastalığı tam olarak kulağa geldiği gibidir: diyabetin neden olduğu bir tür böbrek hastalığıdır. Diyabetik nefropati olarak da bilinir.
Diyabetiniz olduğunda, zamanla vücudunuzdaki küçük kan damarları hasar görür. Bu böbreklerinizde olduğunda, işlerini yapamazlar ve kanınızı düzgün bir şekilde temizleyemezler. Sonuç olarak, vücudunuz olması gerekenden daha fazla su ve tuz tutar ve kanınızda atık maddeler birikir. Bunun ne kadar hızlı veya yavaş gerçekleştiği, diyabetinizin ne kadar iyi veya kötü şekilde kontrol edildiğine bağlıdır.
Hastalığı erken yakalar ve altta yatan diyabeti tedavi ederseniz, kronik böbrek hastalığınız iyileşebilir. Ancak diyabetinizin kontrolsüz kalmasına izin verirseniz ve kan şekerinizin çılgına dönmesine izin verirseniz, hasar çok hızlı gerçekleşebilir.
Diyabetik böbrek hastalığının belirtileri nelerdir?
Ne yazık ki, genel olarak kronik böbrek hastalığı gibi, erken evrelerde belirtisiz olabilir. Bu nedenle doktorunuzun her yıl kanda bulunan bir protein türü olan albümini kontrol ettiği bir idrar testi yapması çok önemlidir. Ne olursa olsun, dikkat edilmesi gereken belirtiler şunları içerir:
- İdrarınızdaki protein
- Kilo almak
- Ayak bileği şişmesi
- Özellikle geceleri sık sık idrara çıkma isteği
- Yüksek tansiyon
Sıklıkta ortaya çıkan idrar yolu enfeksiyonları diyabetin kendisi kadar vücudunuzdaki sinirlere zarar verir. Bu, mesanenizi tamamen boşaltmanızı zorlaştırabilir ve idrarınız uzun süre kalırsa enfeksiyon geliştirebilirsiniz. Bu, özellikle diyabetiniz iyi kontrol edilmediğinde geçerlidir, çünkü idrarınız yüksek şeker seviyesine sahipse bakteri üremesini olanak sağlar.
Her yıl böbrek hastalığı taraması yaptırmazsanız, durum böbrek yetmezliğine yol açabilecek geç aşamalara kadar ilerleyebilir. Bu, aşağıdakilere neden olabilir:
- Mide bulantısı ve kusma
- İştah kaybı
- zayıflık
- Kaşıntı
- Özellikle bacaklarda kas krampları
- Anemi veya düşük kırmızı kan hücresi sayısı
- Hasarlı böbrekleriniz de onu parçalamadığından daha az insülin ihtiyacı
Diyabetik böbrek hastalığı nasıl tedavi edilir?
İyi haberlerimiz var: diyabetinizi iyi kontrol altında tutarsanız, kronik böbrek hastalığı geliştirme şansınızı azaltırsınız. Bu genellikle dört yönlü bir yaklaşımı içerir:
Kan şekeri seviyenizi kontrol edin
Ulusal Diyabet ve Sindirim ve Böbrek Hastalıkları Enstitüsü, bunun, son üç aydaki ortalama kan şekeri seviyenizi gösteren bir kan testi olan A1C’nizi kontrol etmekle başladığını söylüyor. Evde yapabileceğiniz kan şekeri kontrollerinin aksine, bu bir laboratuvarda veya doktorunuzun ofisinde yapılır.
Diyabetli çoğu insan için hedef, %7’nin altında bir A1C’dir. Doktorunuz, diyet, egzersiz ve ilaçların bir kombinasyonu yoluyla buna ulaşmanıza yardımcı olabilir. Ayrıca A1C’nizi ne sıklıkla kontrol ettirmeniz gerektiğini de size bildireceklerdir.
Tansiyonunuzu kontrol edin
Diyabetiniz varsa, uzmanlara göre böbrek yetmezliğinin ikinci önde gelen nedeni olan hipertansiyon geliştirme riskiniz de yüksektir. Amerikan Kalp Derneği, diyabetli çoğu insan için tansiyon hedefinin 140/90’ın veya yüksek risk altındaki bazı insanlar için 130/80’in altında olduğunu söylüyor.
İyi haber şu ki, doktorların tansiyonu düşürmek için kullandıkları aynı ilaçlardan bazıları böbrek hasarını da yavaşlatıyor. İki türün, ACE inhibitörlerinin ve ARB’lerin, yüksek tansiyonu olan diyabetli kişilerde böbrek hasarını yavaşlattığı gösterilmiştir.
Sağlıklı diyetle beslenin
Sağlıklı bir diyabet diyeti herkes için sağlıklı bir diyettir: meyveler, sebzeler, sağlıklı yağlar ve yağsız protein gibi yiyecekleri düşünün. Ancak, kronik böbrek hastalığının (KBH) karışımda olması durumunda bu diyetler biraz farklı olmalıdır.
Bu diyetlerde, düşük sodyumlu bir diyet izlemek çok önemli. Fakat böbrekler kandaki tuzu daha az filtreleyebiliyor, bu da yüksek tansiyona yol açabiliyor ve bu da kronik böbrek hastalığını kötüleştirebiliyor.
Taze, işlenmemiş gıdalara odaklanarak yanlış gidemezsiniz, paketlenmiş veya konserve bir ürün satın alırsanız, günlük sodyum değerinin %5’inden azını içerdiğinden emin olun. Ayrıca mümkün oldukça tuz tüketiminizi sınırlamanız gerekiyor.
Diyetinizdeki potasyum, fosfor ve proteini de izlemeniz gerekebilir. Bu, yağsız et, mandıra, fasulye, kuruyemiş, tam tahıllı ekmek ve portakal ve domates gibi bazı meyveler gibi görünüşte sağlıklı yiyecekleri sınırlamak anlamına gelebilir. Hem diyabet hem de kronik böbrek hastalığı konusunda eğitim almış kayıtlı bir diyetisyenle çalışmak iyi bir fikirdir.
Son aşama böbrek hastalığınız varsa ne yapmalısınız?
Bazen böbrek hastalığı çok geç teşhis edilir veya diyabetiniz çok kötü kontrol edildiğinden ilerler. Bu böbrek yetmezliği olarak bilinir ve uzmanlara göre böbreklerinizin normal kapasitelerinin %15’inden daha az bir oranda çalıştığı anlamına gelir. Ulusal Böbrek Vakfı’na göre, tip 1 diyabetli kişilerin yaklaşık %30’u ve tip 2 diyabetlilerin yaklaşık %40’ı sonunda böbrek yetmezliği geliştirmeye devam ediyor.
Ne yazık ki, bu noktada sadece iki seçenek var: diyaliz veya böbrek nakli. İyi haber şu ki, diyabetli çoğu insan, bir tür ev diyalizi olan periton diyalizi (PD) ile başarılı oluyor. Bu, gece uyurken yapabileceğiniz anlamına gelir, böylece gün boyunca çalışabilir ve başka aktiviteler yapabilirsiniz.
Ayrıca diyabetli kişilerin böbrek nakli yaptırmalarının da güvenli olduğunu söylemekte fayda var. Çoğu zaman, insanlar yeni bir tane aldığında, yeni böbrekleri onu tekrar parçalayabildiği için daha yüksek dozda insüline ihtiyaç duyduklarını keşfederler. Ayrıca genellikle iştahınızın da arttığını göreceksiniz, ancak diyabetinizi yönetmenize yardımcı olması için sağlıklı yiyeceklere bağlı kaldığınızdan emin olun. Aksi takdirde, aynı kronik böbrek hastalığı döngüsünden tekrar geçeceksiniz.
