Kolon kanseri, dünya genelinde en sık görülen kanser türleri arasında yer almaktadır. Araştırmalar, beslenme düzeninin bu riski azaltmada önemli bir rol oynayabileceğini ortaya koymaktadır.
Tam tahıllar, meyve-sebzeler, süt ürünleri ve balık; kolon kanseri riskini azaltmaya katkı sağlayabilecek besinler arasında sayılmaktadır. Kaynak: JAMA Oncology
Beslenme tek başına bir çözüm sunmaz; ancak anti-inflamatuar özelliklere sahip besinlerin düzenli tüketimi, kolon kanseri riskini azaltmaya katkıda bulunabilir. Kaynak: American Cancer Society
1. Tam Tahıllar
Lif açısından zengin bir beslenme düzeni, kolon kanseri riskini azaltmaya katkı sağlayabilir. Lif, sindirim sistemini destekler, bağırsaktaki sağlıklı bakteri dengesini korur ve polip oluşumuna yol açabilecek hasarı azaltır. Kaynak: American Cancer Society – Beslenme ve Kanser Önleme Kılavuzu
Günlük en az 90 gram tam tahıl tüketimi, kolon kanseri riskini %12 ila %17 oranında azaltabilir. Kaynak: JAMA Oncology
Beslenme düzeninize ekleyebileceğiniz tam tahıl kaynakları:
- Yulaf
- Tam buğday ekmeği ve makarna
- Esmer, siyah ve yabani pirinç
- Kinoa
- Arpa
- Bulgur
- Darı
- Mısır
Baklagiller, sebzeler, meyveler, kuruyemişler ve tohumlar da zengin lif kaynakları arasında yer almaktadır. Bağırsak sağlığını destekleyen beslenme alışkanlıkları hakkında daha fazla bilgi için bağırsak sağlığıyla ilgili yaygın yanlış bilgiler yazımıza göz atabilirsiniz.
2. Meyve ve Sebzeler
Meyve ve sebzeler lif, vitamin ve mineral açısından zengin olmanın yanı sıra antioksidan kaynağıdır. Antioksidanlar, hücre hasarını önleyen ve iltihabı azaltan bitki bileşiklerdir. Araştırmalar, meyve ve sebze ağırlıklı bir beslenme düzeninin kolon kanseri riskini azaltmaya katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Kaynak: Current Colorectal Cancer Reports
Uzmanların kolon kanseri riskini azaltmak için önerdiği meyve ve sebzeler:
- Yapraklı yeşillikler
- Brokoli
- Lahana
- Brüksel lahanası
- Soğan
- Sarımsak
- Domates
- Meyveler (özellikle böğürtlen ve çilek türleri)
3. Süt Ürünleri
Kalsiyum açısından zengin süt ürünlerinin beslenme düzenine eklenmesi, kolon kanseri riskini azaltmaya katkı sağlayabilir. Yüksek düzeyde süt ürünü tüketen kişilerde kolon kanseri riskinin %8 ila %13 oranında daha düşük olduğu gözlemlenmiştir. Kaynak: NIH – Kolorektal Kanser ve Beslenme
D vitaminiyle zenginleştirilmiş süt ürünleri de koruyucu etki gösterebilir. Kalsiyum ve D vitamininin birlikte bağırsak dokusunu hasara karşı koruma mekanizmasını desteklediği düşünülmektedir. Bununla birlikte, yüksek süt ürünü tüketiminin prostat kanseri riskini artırabileceğine dair bazı bulgular da mevcuttur; bu nedenle dengeli bir tüketim önerilmektedir.
Tercih edilebilecek sağlıklı süt ürünleri:
- Yağı azaltılmış süt
- Sade yoğurt
- Az yağlı peynir
4. Balık
Beslenme düzenine balık eklemek kolon kanseri riskini azaltmaya katkı sağlayabilir. Araştırmalar, balık, tam tahıl, meyve, sebze, baklagil ve süt ürünleri içeren bir beslenme düzeninin kolorektal kanser riskini %33 oranında azaltabileceğini ortaya koymaktadır. Kaynak: JAMA Oncology
Uzak Durulması Önerilen Besinler
Bağırsakta iltiplanmaya yol açan besinler kolon kanseri riskini artırabilir. Araştırmalar, aşırı işlenmiş gıda tüketiminin kanser riskiyle ilişkili olduğunu göstermektedir. Aşağıdaki besinleri sınırlandırmak veya beslenme düzeninden çıkarmak önerilmektedir:
- Kırmızı et
- Paketli atıştırmalıklar
- Hazır dondurulmuş yemekler
- İşlenmiş et ürünleri (sosis, salam vb.)
- Şekerli tahıl gevrekleri
- Aromalı yoğurtlar
- Margarin
- Gazlı içecekler
- Alkol
Beslenmenin Yanında Yaşam Tarzı Değişiklikleri
Beslenme düzeni tek başına yeterli değildir. Kolon kanseri riskini azaltmaya katkı sağlayabilecek yaşam tarzı değişiklikleri:
- Sigarayı bırakın: Sigara içenlerin kolon kanseri geliştirme riski, içmeyenlere kıyasla %50 daha yüksektir. Bırakıldığında bu risk azalmaya başlar.
- Sağlıklı kilonuzu koruyun: Obezite kolon kanseri riskini %30 oranında artırabilir.
- Düzenli egzersiz yapın: Günlük en az 30 dakika fiziksel aktivite kolon kanseri riskini %20 oranında azaltabilir. Egzersiz çeşitliliğinin önemi hakkında uzun ve sağlıklı yaşam için egzersiz yazımızı inceleyebilirsiniz.
- Tarama yaptırın: Sağlık kuruluşları 45 yaşından itibaren düzenli kolon kanseri taraması yaptırılmasını önermektedir. Erken teşhis, prognoz üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir.
Bu sitede yer alan içerikler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tıbbi bir tavsiye, teşhis veya tedavi yerine geçmez. Sağlık durumunuzla ilgili her türlü sorunuz için mutlaka doktorunuza veya profesyonel bir sağlık kuruluşuna danışın.
